Mostownicy 2: Stanisław Kierbedź

Posted: 10/01/2014 in Artykuły prasowe, Inżynierowie, Mostownicy, Vector Polonii
01

Budowa mostu Kierbedzia, fotografia Karol Beyer
foto. polona.pl, Biblioteka Narodowa

Mostownicy 2: Stanisław Kierbedź, “Vector Polonii”, 2013. 

Przekraczając most, czy przejeżdżając przez tunel rzadko myśli się o ich twórcach. Wszystko tak dostępne i naturalne. Drogi umożliwiające transport mają niezwykłą przeszłość. A w niej wiele polskich nazwisk, jak: Rudolf Modjeski, Stanisław Kierbedź, Ernest Malinowski, Edward Habich, Władysław Kluger, Stanisław Janicki…

Wyłoniony z fal

Towarzystwo Rosyjskich Kolei Żelaznych wystąpiło z propozycją wybudowania w Warszawie linii kolejowej między Dworcem Wiedeńskim i Petersburskim (obecnie Wileński). Połączenie miało przebiegać stałym mostem, którego budowę uchwalił jeszcze Sejm Czteroletni. Zastępcą do spraw technicznych naczelnika Zarządu Budowy Mostu Stałego został Stanisław Kierbedź. W trakcie prac nad projektem odstąpiono od pierwotnego planu stworzenia linii kolejowej. Na moście powstała jedynie jezdnia dla pojazdów kołowych i tramwajów konnych. Konstrukcja ukończona została w 1864 r. i zyskała nazwę na część cara – „Most Aleksandryjski”. Powszechnie jednak używano nazwiska jego konstruktora, tytułując budowle jako „Most Kierbedzia”.

02

Pocztówka z Warszawy, nakład Chlebowski i Michałowski,
1914 r. foto. polona.pl, Biblioteka Narodowa

Warszawski most nie miał zbyt wiele szczęścia. Już w 1915 r., dwa środkowe przęsła wysadzone zostały przez wycofujące się ze stolicy wojska rosyjskie. Niedługo potem most odbudowano, w nieco zmienionej formie (nowe kratownice i nieco inna powierzchnia jezdni). Śmierć konstrukcji przyniosły niemieckie działania w związku z trwającym w stolicy Powstaniem. 13 września 1944 r. został wysadzony w powietrze. Miejsce „Mostu Kierbedzia” zajął, zbudowany w latach 40., „Most Śląsko-Dąbrowski”. Powstał on na filarach, które zostały po poprzedniku. Pozostałe jego części spoczywały na dnie Wisły wiele lat, do momentu kiedy dźwig ze statku „Sarna” wydobył fragmenty. Operacja odbywała się na zlecenie Zakładu Badawczego Dróg i Mostów, w 2011 r.

W służbie rosyjskiej

Stanisław Kierbedź należał do wybitnego rodu inżynierów. Wśród imion, które zapisały się w historii, byli: brat Hipolit, syn Michał, czy bratanek Stanisław Młodszy. Tworzyli oni wybitne konstrukcje kolejowe, tunele, mosty. Byli również zasłużonymi filantropami.

03

Widok Warszawy z Pragi, pocztówka barwna, 1913 r.
foto. polona.pl, Biblioteka Narodowa

Stanisław urodził się w ziemiańskiej rodzinie, w majątku Nowy Dwór na Żmudzi. Był 1810 r. Studiował matematykę i fizykę na Uniwersytecie Wileńskim, po czym został przyjęty do Instytutu Korpusu Inżynierów Komunikacji w Petersburgu. Tam też rozpoczął karierę pedagogiczną. Wykładał na kursach oficerskich Szkoły Głównej Wojenno-Inżynieryjnej oraz w Instytucie Górniczym, Szkole Głównej Inżynierów Polowych i Szkole Korpusu Morskiego. Prowadził również zajęcia z mechaniki na Uniwersytecie w Petersburgu.

Wybitne sukcesy osiągnął jako inżynier, budowniczy mostów. Rozpoczął od odważnego pomysłu stworzenia żelaznego mostu łączącego brzegi Newy, co zostało mu zlecone przez samego cara Mikołaja I. Warunki budowy były niezwykle trudne. Rzeka służyła do czynnego transportu i komunikacji, jej głębokość sięgała do 12 m, prąd był silny, dodatkowo obciążony wodami z Morza Bałtyckiego, a także zimową krą. Po ośmiu latach prac, Petersburg ozdobił żelazny most zwodzony, zwany Mikołajewskim, długi na prawie 350 m. Stanisław Kierbedź uhonorowany został medalem i tytułem generała-majora.

01Wkrótce potem otrzymał stanowisko zastępcy dyrektora budowy Kolei Petersbursko-Warszawskiej. Odbywał również liczne podróże po niemal całej Europie i jej uczelniach. Był m. in. w: Anglii, Austrii, Belgii, Francji, Holandii, Niemczech, Szwajcarii. W 1859 roku wyruszył do Warszawy, aby stworzyć dla miasta most żelazny na Wiśle. Karierę swą kontynuował w Rosji, gdzie mianowano go najpierw członkiem Rady Ministerstwa Komunikacji, potem prezesem budowy portów w Kronsztadzie i Petersburgu. Był również tzw. „tajnym radcą”.

W trakcie działań praktycznych nie zaniedbywał swej aktywności akademickiej. Uhonorowany został, za zasługi, tytułem Członka Honorowego Petersburskiej Akademii Nauk, oraz Rady Inżynierskiej Rosyjskiego Ministerstwa Komunikacji. Zmarł w wieku 89 lat, w 1899 r.

Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s